วันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
พาลีสองหน้า

พาลีสองหน้า

  • Share:

ผ่าน 26 มิถุนายน วันสุนทรภู่...ไปได้ไม่กี่วัน นึกถึงพระอภัยมณี เรื่องเดียว ก็ต้องชื่นชม ท่านเป็นกวีผู้มีจินตนาการโลดโผนยิ่งใหญ่...

พระอภัยใช้เมียเปลือง ตั้งแต่มนุษย์ เงือก ไม่เว้นนางยักษ์ ทั้งยังแปลก เป็นพระเอกใช้ปี่เลาเดียว เอาชนะได้ไปทั่ว

แต่หากจะวัดกันด้วยจินตนาการโลดโผนพิสดาร...ใครที่ได้อ่าน รามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่ 1 แล้วย้อนไปอ่านรามายณะ และมหาภารตะ ต้นฉบับจากอินเดีย แล้วก็ต้องอึ้งทึ่ง

หนุมาน ชาญสมร...ฉบับอินเดียนั้น มีเมียอยู่คนเดียว...ไม่เจ้าชู้ประตูดินเหมือนฉบับไทย...มีเมียเป็นมนุษย์ เป็นยักษ์ เป็นปลา ฯลฯ

ไม่เว้นกระทั่งนางมณโฑ เมียทศกัณฐ์

ผมได้ประเด็นคิดนี้มาจากการสำนวน พาลีสองหน้า...อาจารย์ศักดิ์ศรี แย้มนัดดา เขียนไว้ในหนังสือ สำนวนไทยที่มาจากวรรณคดี (หนังสือชุดบรมราชกุมารีอักษรานุรักษ์ ลำดับที่ 1)

พาลีกายสีเขียว เป็นลูกพระอินทร์ เป็นพี่ร่วมมารดากับสุครีพ ครองเมือง “ขีดขิน” เรื่องเริ่มจากเขาพระสุเมรุทรุดเอียง...เกณฑ์เทวดา อสูร จากสวรรค์ชั้นฟ้า แต่สุครีพคนเดียวใช้กำลังยกเขาพระสุเมรุให้ตั้งตรงได้เหมือนเดิม

รามเกียรติ์ฉบับ ร.1 เล่าเรื่องว่าพระอิศวร โปรดมาก ตกรางวัลด้วยการยกนางอัปสรแสนสวย ชื่อ “ดารา” ให้เป็นรางวัล แต่กลับยื่นผอบแก้วมณีมีนางดาราให้สุครีพ

หรือว่าสุครีพยกเขาพระสุเมรุแล้ว หมดแรง จนถูกหามไปหยอดข้าวต้ม...ในที่ไกล

พระนารายณ์ทัก เหมือนฝากปลาย่างไว้กับแมว...พาลีกราบทูลเสียงดังฟังกันทั่วชั้นฟ้า

“จะขอถวายสัตย์สาบานไว้ ในใต้เบื้องบาทเจ้าโลกา แม้ข้ามิให้แก่น้อง เอาไว้ร่วมห้องเสน่หา ขอให้ศรศักดิ์พระจักรา ผลาญชีวิตข้าวานร...”

ทั้งพระอิศวร ฟังแล้วก็เชื่อ “ส่งผอบแก้วมณี ให้แก่กระบี่ฤทธิไกร”

แล้วเรื่องก็เป็นไป เหมือนพระนารายณ์ทัก...พาลีเปิดผอบเห็นนางดารา สวยจับใจ ลืมคำสาบาน เอาเป็นเมียเสียทันที

เมื่อพาลีผิดคำสาบาน รามเกียรติ์ฉบับ ร.1 ก็เขียนให้ สุครีพ ทำเรื่องไม่ถูกใจ พาลีขับไล่ออกจากเมือง

เกมชิงอำนาจของสองพี่น้องเริ่มขึ้น สุครีพไปฟ้องพระนารายณ์ เรื่องก็เป็นไปตามคำสาบาน พระนารายณ์ก็แผลงศรสังหารพาลี... แล้วยกเมืองขีดขินให้สุครีพครอง

ในรามเกียรติ์ ก็เรื่องพี่ๆน้องๆ ชิงอำนาจกันทั้งนั้น พระรามทำสงครามกับกรุงลงกา สุดท้ายก็ยกให้พิเภก น้องทศกัณฐ์เป็นนายกลงกาแทน

ทั้งหมด...ในรามเกียรติ์ ที่เล่ามา เป็นเรื่องที่ ร.1 ท่านทรงแต่ง อาจารย์ศักดิ์ศรี แย้มนัดดา ว่า ในมหากายพ์รามายณะ และมหาภารตะนั้น เขียนตรงกัน ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องไปถึงพระอิศวรและสุครีพ อย่างที่รามเกียรติ์ไทยว่าไว้เลย

ในงานกวนน้ำทิพย์ (กูรมาวตาร นารายณ์อวตารปางที่ 2) คณะเทพเห็นว่า พาลีเป็นกำลังหลัก เหนื่อยมากจึงยกนางอัปสรดารา ที่โผล่มากับน้ำทิพย์ให้เป็นรางวัล

อ่านเรื่องอาจารย์ศักดิ์ศรี ก็ชัดเจน ปม...พระอิศวร ฝากสาวกับพาลี พี่ชายไปให้น้อง ร.1 ท่านใช้จินตนาการเติม รามเกียรติ์ฉบับของท่าน จึงมีสีสันเร้าใจ ชนิดที่คนอินเดียมาอ่านต้องกราบคารวะ จินตนาการเหนือจินตนาการของท่าน...ทุกคน

สุนทรภู่ เกิดในสมัย ร.1 โตรุ่งเรืองในสมัย ร.2 ตกอับสมัย ร.3 ฟื้นในสมัย ร.4 วิชาหรือวิทยายุทธกวี อย่างเรื่อง พระอภัยมณี ผมว่านะ... ได้ต้นแบบจากฉบับครู ของ ร.1 นี่เอง

อิทธิพลของรามเกียรติ์ สุนทรภู่แต่งไว้บทหนึ่ง ในเพลงยาวถวายโอวาท

แต่คนร้ายหลายลิ้นย่อมปลิ้นปลอก เลี้ยงมันหลอกหลอนเล่นเหมือนเช่นผี อย่าพานพบคบค้าเป็นราคี เหมือนพาลีหลายหน้าระอาอาย

คนที่พูดจากลับกลอก เชื่อถือไม่ได้...โบราณท่านสอนนักหนา เป็นบ่าวเป็นไพร่ นายก็ไม่เลี้ยง หรือถ้าเป็นนาย เป็นผู้นำ ราษฎรไม่นับถือ ถึงมีอำนาจอยู่ได้ก็ไม่นาน.

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้